Μύθοι και πραγματικότητα γύρω από την ανθεκτικότητα

Η αφήγηση που περιβάλλει την ανθεκτικότητα και απεικονίζει την εικόνα του μοναχικού πολεμιστή που θριαμβεύει ενάντια σε όλες τις αντιξοότητες, είναι ένας μύθος. Στην πραγματικότητα, η ανθεκτικότητα απέχει πολύ από την ατομική προσπάθεια και είναι βαθιά συνδεδεμένη με την έννοια της κοινότητας και τη συνεργασία.

Οι άνθρωποι στηρίζονται στις κοινότητες τους – οικογένεια και κοινωνικά δίκτυα- για να αναπτύξουν κάθε τί καινούριο, αυτές είναι τα θεμέλια της ανθεκτικότητάς τους. Οι άνθρωποι είναι 55% πιο αφοσιωμένοι σε αυτό που κάνουν όταν έχουν την αίσθηση της κοινότητας.

Στον κόσμο των επιχειρήσεων, αυτό επιβεβαιώνεται. Εταιρείες με κουλτούρα εστιασμένη στην κοινότητα, όπως η Lego και η Ben & Jerry’s, έχουν περισσότερο αφοσιωμένους εργαζόμενους και είναι πιο ανθεκτικές όταν αντιμετωπίζουν προκλήσεις. Το 88% των εργαζομένων πιστεύει ότι η ύπαρξη ισχυρής εταιρικής κουλτούρας είναι ζωτικής σημασίας για την επιχειρηματική επιτυχία. Επιπλέον, Διευθύνοντες Σύμβουλοι, θυμούνται το ρόλο που έπαιζε πάντα το mentoring στις δύσκολες φάσεις. Τέτοιες εμπειρίες είναι κοινές μεταξύ των στελεχών και επιχειρηματιών, με το 93% αυτών να αναγνωρίζουν ότι το coaching και το mentoring ήταν καθοριστικά για την επιτυχία τους.

Κοινή προσπάθεια όχι ατομική επιδίωξη

Η ανθεκτικότητα τόσο στη ζωή όσο και στην εργασία είναι βασικά μια κοινή προσπάθεια, όχι μεμονωμένη επιδίωξη, είναι συλλογική δύναμη και κοινές προσπάθειες. Αυτή η κατανόηση ενθαρρύνει τους ανθρώπους να δημιουργήσουν υποστηρικτικά δίκτυα και να εκτιμήσουν τη συνεισφορά του καθενός, δημιουργώντας χώρους εργασίας που είναι πιο ευέλικτοι, υποστηρικτικοί και επιτυχημένοι.

Μια φορά ανθεκτικός, για πάντα ανθεκτικός; Όχι

Ένας διαδεδομένος μύθος σχετικά με την ανθεκτικότητα είναι ότι αποτελεί μια σταθερή ιδιότητα.  Ωστόσο αυτή η αντίληψη είναι παραπλανητική. Στην πραγματικότητα είναι μια δυναμική ποιότητα που απαιτεί συνεχή προσαρμογή στις νέες προκλήσεις. Δεν είναι επίτευγμα της μιας φοράς, αλλά μια συνεχής διαδικασία προσαρμογής και μάθησης. Η κατανόηση αυτού μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις, τόσο στην προσωπική μας ζωή όσο και στις επιχειρήσεις.

Η ερμηνεία της ανθεκτικότητας ως ακλόνητης δύναμης και ένδειξης σθένους μπορεί να οδηγήσει σε μια επικίνδυνη παρανόηση: στην υπερβολική εξάρτηση από τον εαυτό. Κάτι που μπορεί να φέρει ή να εκδηλωθεί ως κόπωση και να μοιάζει με μειωμένο κίνητρο, απογοήτευση ή συναισθηματική εξάντληση. Συνήθως εμφανίζεται σε εργαζόμενους που κάνουν δουλειές με σταθερές και έντονες απαιτήσεις, δεν προσφέρουν την ευκαιρία για αποφόρτιση και παραγνωρίζουν τη σημασία της ξεκούρασης.

Ανθεκτικότητα και μετατραυματική ανάπτυξη

Μια συχνά παραμελημένη πτυχή της ανθεκτικότητας είναι η σύνδεσή της με αυτό που οι ψυχολόγοι αποκαλούν “μετατραυματική ανάπτυξη”. Αυτή η έννοια εκτείνεται πέρα ​​από την απλή επιβίωση ή αντοχή και υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να υποστούν βαθιές, θετικές μεταμορφώσεις ως αποτέλεσμα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν. Η μετατραυματική ανάπτυξη δεν σημαίνει ότι κάποιος επιστρέφει στο προηγούμενο status quo αλλά ότι εκτιμά διαφορετικά τη ζωή, τις προσωπικές δυνάμεις και τους στόχους του. Η ιδιότητα που έχει η ανθεκτικότητα να μεταμορφώνει τους ανθρώπους δείχνει ότι οι δυσκολίες αποτελούν καταλύτη προσωπικής και συναισθηματικής ανάπτυξης.

Η πανδημία είναι ένα πρόσφατο παράδειγμα ανθεκτικότητας εργαζομένων και επιχειρήσεων – εξ΄αποστάσεως εργασία, βιωσιμότητα, ισορροπία προσωπικής-επαγγελματικής ζωής, όλα ενδεικτικά μιας βαθιάς αλλαγής. Δεν υπήρξε ωστόσο επιστροφή στα προπανδημικά πρότυπα, μόνο μια εξέλιξη σε κάτι διαφορετικό.

Η έρευνα δείχνει ότι η αποδοχή κάνει την αντιμετώπιση των προκλήσεων ευκολότερη. Όχι η μοιρολατρική, παθητική παραίτηση, αλλά η αναγνώριση της πραγματικότητας και η εύρεση δύναμης μέσα από αυτήν. Αναγνωρίζοντας ότι η επαγγελματική ανθεκτικότητα περιλαμβάνει την υποστήριξη της κοινότητας, τη συνεχή προσαρμογή, τη μεταμόρφωση μέσα από τις προκλήσεις και τη μάθηση, οι επιχειρήσεις και οι ομάδες τους μπορούν να εξοπλιστούν καλύτερα όχι μόνο για να αντέξουν, αλλά και να ευδοκιμήσουν μέσα στις αβεβαιότητες της εποχής. Με άλλα λόγια, κερδίζει χρόνο όποιος το αποδέχεται γρήγορα. 

Photo: Unsplash