Όλα τριγύρω αλλάζουν, το ίδιο και η εργασία

Η εργασία -ως απασχόληση αλλά και ως χώρος- εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς και όποιος αρνείται να αποδεχθεί τις επικείμενες αλλαγές, κινδυνεύει να παραμείνει στάσιμος, να βρεθεί σε δυσχερή θέση ή στη χειρότερη περίπτωση, να ξεπεραστεί από τις αλλαγές.

Μύθος ή πραγματικότητα ότι θα χαθούν θέσεις εργασίας λόγω ΑΙ;

Πολλές είναι οι μελέτες που αφορούν το μέλλον της εργασίας. Οι αναλυτές προβλέπουν ότι έως και το 70% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού θα δει τα μισά από τα καθήκοντα της εργασίας του να αυτοματοποιούνται. Ναι, η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται αυτή τη στιγμή ότι μπορεί να διαταράξει τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας.

Σύμφωνα τη McKinsey, με την αύξηση της παραγωγικότητας να έχει μειωθεί τα τελευταία 20 χρόνια, η τεχνητή νοημοσύνη και άλλες νέες τεχνολογίες αναμένονται να την αυξήσουν στην επόμενη δεκαετία.

Έρευνα που έγινε από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) έδειξε ότι περισσότερες από τις μισές εταιρείες που συμμετείχαν σε αυτή (800 στο σύνολο) αναμένουν ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις θα οδηγήσουν σε μείωση των θέσεων εργασίας τα επόμενα πέντε χρόνια. Οι παράγοντες που οδηγούν σε μείωση τους, ισχυρίζονται, δεν είναι η τεχνολογική ανάπτυξη, αλλά η βραδεία οικονομική ανάπτυξη, το αυξημένο κόστος παραγωγής και η γεωπολιτική αστάθεια.

Σήμερα το 34% των εργασιών εκτελούνται από μηχανές, ενώ το υπόλοιπο 66% από ανθρώπους. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα ποσοστά αυτά πρόκειται να διαμορφωθούν σε 42% και 58% αντίστοιχα έως το 2027.

Από τις 673 εκατ. θέσεις εργασίας που αντικατοπτρίζονται στην έκθεση του WEF, οι ερωτηθέντες αναμένουν αύξηση αυτών κατά 69 εκατ. και μείωση κατά 83 εκατ., νούμερα που αποτυπώνονται σε ποσοστό μείωσης 2%.

Κοινωνικές ανισότητες στην αγορά εργασίας 

Μετά την πανδημία, οι χώρες υψηλού εισοδήματος συνεχίζουν να έχουν χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας, ενώ οι χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος υψηλότερη ανεργία από ό,τι πριν. Επιπλέον, γυναίκες και εργαζόμενοι απόφοιτοι βασικής εκπαίδευσης παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης. Στο μεταξύ, οι μισθοί φαίνεται να μειώνονται, ενώ οι προσδοκίες των εργαζομένων σχετικά με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εργασίας τους αλλάζουν σε όλο τον κόσμο.

Επιτακτική η ανάγκη για εκπαίδευση των εργαζομένων

Το 2024, ο χώρος εργασίας πρόκειται να χαρακτηριστεί, μεταξύ άλλων, από εκπαιδευτικά προγράμματα. Οι online ευκαιρίες μάθησης θα αφθονούν, διευκολύνοντας την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την επανεκπαίδευση. Οι εργαζόμενοι που θα υιοθετήσουν τη δια βίου μάθηση θα καταφέρουν να προσαρμοστούν και να παραμείνουν ανταγωνιστικοί και πολύτιμοι σε μια αγορά εργασίας που μεταβάλλεται διαρκώς.

Οι εργοδότες εκτιμούν ότι 6 στους 10 εργαζόμενους θα χρειαστούν εκπαίδευση τα επόμενα χρόνια, καθώς το 44% των δεξιοτήτων τους θα χρειαστεί αναβάθμιση (upskilling).

Η λήψη αποφάσεων με βάση τα δεδομένα, ο εντοπισμός απειλών στον κυβερνοχώρο, η συναισθηματική νοημοσύνη και η δημιουργική και αναλυτική σκέψη θα γίνουν περιζήτητες δεξιότητες. Κι ενώ οι τεχνικές δεξιότητες είναι και θα εξακολουθούν να είναι απαραίτητες, οι κοινωνικές δεξιότητες θα γίνουν πιο κρίσιμες από ποτέ. Οι εργαζόμενοι που μπορούν να επικοινωνούν αποτελεσματικά, να συνεργάζονται και να προσαρμόζονται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες πρόκειται να ξεχωρίσουν.

Οι επενδύσεις που θα γίνουν για την εκπαίδευση και ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και τα συστήματα αυτοματοποίησης διαδικασιών φαίνεται να αποτελούν πρόθεση όλων των εταιρειών προκειμένου να πετύχουν τους στόχους τους.

Αλλαγές στα δημογραφικά χαρακτηριστικά των εργαζομένων

Το 2024 η διαφορετικότητα και η συμπερίληψη δεν θα αποτελούν απλά λέξεις-κλειδιά, θα εισέλθουν για τα καλά στον πυρήνα των επιχειρήσεων. Η αλλαγή αυτή θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τις υποεκπροσωπούμενες ομάδες και θα μειώσει τα παραδοσιακά εμπόδια στην εξέλιξη της σταδιοδρομίας. Ο χώρος εργασίας θα γίνει ένα πιο συμπεριληπτικό και δυναμικό περιβάλλον, προς όφελος όλων των εμπλεκομένων.

Μέσω των στρατηγικών DEI, η πλειονότητα των εταιρειών θα δώσει προτεραιότητα στις γυναίκες (79%), σε εργαζόμενους κάτω των 25 ετών (68%) και σε άτομα με αναπηρία (51%).

Gen Z

Η γενιά που αναμένεται να αποτελέσει το 23% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού έως το 2024, έχοντας δει τους γονείς της να υπομένουν την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης ενώ ήταν ακόμα μικρά παιδιά και έχοντας βιώσει από πρώτο χέρι τις επιπτώσεις των διακρίσεων και τις συνέπειες της πανδημίας, είναι μια νέα γενιά γεμάτη ιδέες και δημιουργικότητα που μπορεί να κάνει τη διαφορά στο χώρο εργασίας.

Είναι τεχνολογικά ενήμερη και εξοικειωμένη και πρόσκειται θετικά στη χρήση εργαλείων ΑΙ, μέσων κοινωνικής δικτύωσης και άλλων τεχνολογιών. Κυρίως δε βρίσκεται σε μια προσπάθεια αποφυγής της φτώχειας και συχνά επιλέγει να εργάζεται απομακρυσμένα, διατηρώντας περισσότερες από μια θέσεις εργασίας ταυτόχρονα.

Οι μεγαλύτεροι από αυτούς (Millenials, Gen X και Baby Boomers) χρειάζεται να καλωσορίσουν τα ταλέντα αυτής της γενιάς και να τα βοηθήσουν να αναπτύξουν τις κοινωνικές δεξιότητες που έχουν σε αδράνεια, λόγω της υπερβολικής χρήσης της τεχνολογίας και της αποφυγής προσωπικής επαφής με άλλους ανθρώπους.

Γραφείο και σπίτι, ένα υβριδικό μοντέλο εργασίας

Η εξ αποστάσεως εργασία αλλάζει επίσης, προς μεγάλη απογοήτευση πολλών εργαζομένων που είχαν προσαρμοστεί και ευνοηθεί από αυτή. Η πλήρως απομακρυσμένη εργασία συναντάται πλέον όλο και πιο λιγότερο, με το μοντέλο να στρέφεται στην υβριδική ώστε να ευθυγραμμιστούν οι ανάγκες επιχειρήσεων και εργαζομένων και να επέλθει ισορροπία μεταξύ αυτόνομης εργασίας και συνεργασίας.

Παράλληλη δραστηριότητα

Αν κάτι δίδαξαν στους εργαζόμενους οι παρατεταμένες περίοδοι κρίσης είναι ότι ποτέ δεν μπορούν να είναι σίγουροι για το τί τους επιφυλάσσει το μέλλον. Αυτό είχε ως συνέπεια, μεγάλο ποσοστό αυτών να αναπτύξει ένα εφεδρικό πλάνο δράσης -μια άλλη πηγή εισοδήματος, μια παράλληλη απασχόληση και δραστηριότητα- που τους επιτρέπει να βιοποριστούν σε περίπτωση ανάγκης.

Οι παράλληλες δραστηριότητες αυξάνονται σταθερά και είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στις νεότερες γενιές, ίσως επειδή ακόμα δεν έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις που περιορίζουν τον ελεύθερο χρόνο τους.

Πολλές από τις τάσεις που ξεκίνησαν την προηγούμενη χρονιά φαίνεται πως θα επεκταθούν και στο 2024, ενώ γίνεται πλέον σαφές ότι ο χώρος εργασίας θα συνεχίσει να αλλάζει και εξελίσσεται. Εργαζόμενοι και εργοδότες που επιθυμούν να επιβιώσουν και ταυτόχρονα αναπτυχθούν, δεν γίνεται παρά να προετοιμαστούν  κατάλληλα και προσαρμοστούν ανάλογα, δείχνοντας ανθεκτικότητα, ετοιμότητα και προσήλωση στο στόχο.

Με πληροφορίες από Company Compliance Insights

Photo: Unsplash