ΘΕΣγάλα: Πώς στέρεψαν τα… ΑΤΜ γάλακτος και η ύστατη προσπάθεια διάσωσης

Μία βασική αρχή του επιχειρηματικού κόσμου είναι πώς το βασικό συστατικό για την επιτυχία μίας επιχείρησης, είναι να διαθέτεις μία καλή επιχειρηματική ιδέα.

Στην περίπτωση της ΘΕΣγάλα, ο κανόνας αυτός, δυστυχώς για τους ανθρώπους της, δεν επιβεβαιώθηκε. Κι αυτό γιατί, μια εξαιρετική ιδέα, βρήκε μπροστά της εμπόδια που την οδήγησαν να αναζητά σανίδα σωτηρίας, λίγο πριν την οριστική καταστροφή.

Η γέννηση ενός διαφορετικού συνεταιρισμού

Ο ΘΕΣγάλα αποτελεί έναν συνεταιρισμό «αυθεντικό παιδί» της οικονομικής κρίσης, αφού γεννήθηκε το 2011, χρονιά που η ελληνική οικονομία είχε ήδη βυθιστεί στον εφιάλτη της χρεοκοπίας και των μνημονίων.

Η αρχική ιδέα είχε ως εμπνευστή τον Θανάση Βακάλη, ο οποίος, αν και είχε σπουδάσει γιατρός, βρέθηκε να αναλαμβάνει την διαχείριση της πρότυπης φάρμας του πατέρα του. Αντιλαμβανόμενος τις ανάγκες της εποχής, με τις περισσότερες φάρμες να έχουν περιέλθει σε οικονομικό αδιέξοδο, αρχίζει τις επαφές με άλλους γαλακτοπαραγωγούς, τους οποίους πείθει να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Η ιδέα που έρχεται στο προσκήνιο είναι η δημιουργία ενός συνεταιρισμού ή μίας εταιρείας που θα λειτουργήσει ως «όχημα» προκειμένου να πετύχουν την λεγόμενη οικονομία κλίμακας, που σε αυτήν την περίπτωση μεταφράζεται ως μεγαλύτερη παραγωγή σε χαμηλότερο κόστος.

Τελικά αποφασίζουν να προχωρήσουν επιλέγοντας τη λύση του συνεταιρισμού, ο οποίος ξεκίνησε το 2011 από 15 παραγωγούς που σύντομα έφτασαν τους 100. Έδρα της όλης προσπάθειας είναι η Λάρισα, οι στόχοι τους όμως δεν περιορίζονται στα στενά όρια της πόλης, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρη την Ελλάδα. Η ιδέα δείχνει να προχωράει καλά και τον Αύγουστο του 2012 έρχονται σε συμφωνία με την Frieslandcampina, εταιρεία η οποία παρασκευάζει το Νουνού. Οι δύο πλευρές υπογράφουν συμβόλαιο πώλησης γάλακτος, ενώ πολύ σύντομα ανάλογες συμφωνίες επιτυγχάνονται με τις περισσότερες γνωστές γαλακτοβιομηχανίες.

Η ανοδική πορεία μέχρι το 2016

Ο συνεταιρισμός καταφέρνει σε μία εποχή πολύ δύσκολη για την Ελλάδα, που η επιχειρηματικότητα είχε υποχωρήσει αισθητά αλλά και η ψυχολογία των καταναλωτών βρέθηκε στο ναδίρ, να κερδίσει την προσοχή.

«Αντιγράφοντας» μία ιταλική ιδέα, λανσάρει τα λεγόμενα ΑΤΜ γάλακτος και διέθετε στους πελάτες της φρέσκο γάλα όλο το 24ωρο και μάλιστα σε χαμηλές τιμές. Τα μηχανήματα τραβάνε αμέσως την προσοχή των καταναλωτών, οι οποίοι έχουν την δυνατότητα να αγοράσουν φρέσκο γάλα ημέρας 24 ώρες το 24ωρο, με τη διάρκεια του προϊόντος να φτάνει τις 5 ημέρες. Το μηχάνημα δίνει το άδειο μπουκάλι (πλαστικό ή γυάλινο για πολλές χρήσεις), τα οποία πωλούνται, ενώ σε μία προσφερόμενη τριπλέτα μηχανημάτων (δύο για πλήρες γάλα κι ένα για ελαφρύ), ο καταναλωτής τοποθετεί το μπουκάλι, επιλέγει την ποσότητα και το γεμίζει με φρέσκο γάλα.

Μάλιστα, εν μέσω οικονομικής κρίσης, το προϊόν προσφέρεται σε χαμηλή τιμή, με το κόστος να φτάνει το ένα ευρώ το λίτρο και το μισό ευρώ το μισό λίτρου, ενώ δίνεται και έκπτωση σε περίπτωση προπληρωμής, μέσω ενός ειδικού κλειδιού. Στα ψυγεία οι καταναλωτές μπορούσαν να βρουν με την πάροδο του χρόνου κι άλλα προϊόντα, όπως σοκολατούχο γάλα, τυριά, κρέμες, γιαούρτια και χυμούς.

Η ιδέα «αγκαλιάζεται» από το καταναλωτικό κοινό, ενω ο συνεταιρισμός γαλακτοπαραγωγών Θεσσαλίας και Πιερίας «ΘΕΣγάλα-ΠΙΕς», φτάνει το 2014 να βρίσκεται πίσω από την παραγωγή του 10% περίπου της συνολικής παραγωγής φρέσκου γάλακτος στην Ελλάδα συλλέγοντας καθημερινά 120 τόνους, με τζίρο της τάξης των 26 εκατ. ευρώ από το σύνολο των δραστηριοτήτων του.

Το δίκτυο καταστημάτων με Αυτόματους Πωλητές δημιουργήθηκε σταδιακά. Συγκεκριμένα, ξεκίνησε το 2013 στη Λάρισα, το 2015 επεκτάθηκε στη Θεσσαλονίκη και το 2016 έφτασε και στην Αθήνα.

Η πτώση και η συσσώρευση χρεών

Η επέκταση του δικτύου ήταν ένα εμπορικό άνοιγμα με αρκετά υψηλό κόστος, κάτι το οποίο ισχύει και για το εργοστάσιο που έφτιαξε το οποίο είχε ενταχθεί στον Αναπτυξιακό Νόμο.

Σε χρονικό διάστημα τριών ετών, εν μέσω capital controls, η εταιρεία πραγματοποίησε επενδύσεις 10 εκατ. ευρώ συνάπτοντας βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Η κίνηση αυτή παρά το γεγονός ότι βοηθά την επέκτηση του συνεταιρισμού και την παροδική «εκτόξευση» του τζίρου, «τορπιλίζεται», από μία σειρά απρόβλεπτων παραγόντων.

Συγκεκριμένα, οι καταναλωτές, λόγω οικονομικής κρίσης, μειώνουν δραστικά την κατανάλωση γάλακτος -στρεφόμενοι σε προϊόντα όπως τα τυριά και το γιαούρτι- ενώ η Friesland Campina (Νουνού) αποχωρεί από το φρέσκο γάλα. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να παρουσιάζεται πρόβλημα ρευστότητας την ώρα που το κόστος δανεισμού διογκώνεται.

Η πρώτη προσπάθεια διάσωσης

Τα διάστημα 2016- 2019 ο συνεταιρισμός εμφανίζει ζημιές, ενώ στα τέλη του 2019 τίθεται σε εφαρμογή το πρώτο σχέδιο εξυγίανσης προκειμένου η εταιρεία να μπορέσει από τη μία πλευρά να ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις της προς τρίτους και από την άλλη να συνεχίσει να λειτουργεί. Το συγκεκριμένο σχέδιο, το οποίο διέθετε τη σύμφωνη γνώμη του 75% των πιστωτών (τράπεζες, προμηθευτές, Δημόσιο, εργαζόμενοι) κατατέθηκε τον Δεκέμβριο του 2019 στο Πρωτοδικείο Λάρισας, λαμβάνοντας την σχετική έγκριση,το οποίο και το ενέκρινε.

Στο συγκεκριμένο σχέδιο, υπήρχε πρόβλεψη για αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων ύψους 9,3 εκατ. ευρώ στις τράπεζες Eurobank, Πειραιώς, Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας και Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας εντός 15 ετών με επιτόκιο 3% χωρίς κούρεμα, η πλήρης καταβολή δεδουλευμένων στο προσωπικό, ύψους 231.000 ευρώ, μέσα σε χρονικό διάστημα διετίας, και η αποπληρωμή του συνόλου των υποχρεώσεων σε Δημόσιο, ύψους 250.000 ευρώ και Ταμεία, ύψους 600.000 ευρώ, σε 180 δόσεις. Στην κατηγορία των προμηθευτών προβλεπόταν κούρεμα σε κάποιες κατηγορίες και αποπληρωμή υποχρεώσεων σε βάθος 15ετίας ύψους περίπου 5 εκατ. ευρώ.

Μπορεί όμως με την ένταξη στο άρθρο 106β του πτωχευτικού κώδικα να έγινε εφικτή η είσοδος στρατηγικού επενδυτή -καθώς μέχρι τότε απαγορευόταν να αποκτήσει ιδιώτης μετοχές του συνεταιρισμού- τελικά όμως λήφθηκε η απόφαση το σχέδιο εξυγίανσης να τεθεί σε εφαρμογή από το υφιστάμενο μάνατζμεντ, χωρίς δηλαδή τη συμμετοχή στρατηγικού επενδυτή.

Τελικά το πλάνο αυτό δεν απέδωσε, και στο τέλος του 2021 ο ΘΕΣγάλα είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια ύψους 7,5 εκατ. ευρώ, ενώ το ύψος των μακροπρόθεσμων δανείων ανερχόταν σε 6,9 εκατ. ευρώ.

Από τις αρχές του 2022 ο συνεταιρισμός έχει τεθεί εκ νέου σε καθεστώς προστασίας έναντι των πιστωτών του, ενώ το καλοκαίρι του 2022 έγινε γνωστός ο τερματισμός λειτουργίας των αυτόματων πωλητών γάλακτος.

Η σημερινή κατάσταση και το σχέδιο σωτηρίας

Αυτή τη στιγμή το γάλα του συνεταιρισμού (πλήρες και ελαφρύ σε συσκευασία του 1 lt) διατίθεται μόνο στη Θεσσαλία μέσω του σούπερ μάρκετ Γαλαξίας, και μάλιστα είναι ενταγμένο στο «καλάθι του νοικοκυριού» με τιμή στο 1,32 ευρώ.

Κι ενώ όλα έδειχναν καταδικαστικά, όπως φαίνεται, ο ΘΕΣγάλα θα έχει ακόμα μία ευκαιρία διάσωσης. Συγκεκριμένα, η οικογένεια Καντώνια, ιδιοκτήτρια της Cosmos Aluminium, προχώρησε στην ίδρυση της εταιρείας Cosmos ΘΕΣ Γάλα Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε.Σ με σκοπό την απόκτηση του εργοστασίου και των μηχανολογικών εγκαταστάσεων του θεσσαλικού συνεταιρισμού ΘΕΣγάλα. Σημειώνεται ότι προηγουμένως θα πραγματοποιηθεί διαπραγμάτευση με τράπεζες, προμηθευτές, Δημόσιο, ΕΦΚΑ και εργαζόμενους για τα χρέη που αυτή τη στιγμή «αγγίζουν» τα 25 εκατ. ευρώ.

Μοναδικός μέτοχος της νέας εταιρείας Cosmos ΘΕΣ Γάλα Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε. με μετοχικό κεφάλαιο 3,5 εκατ. ευρώ, είναι η Cosmos Investment στην οποία έχουν εισφερθεί τα ακίνητα και οι συμμετοχές της Cosmos Aluminium, εταιρείας διέλασης αλουμινίου με έδρα τη Λάρισα.

Αντικείμενο της εταιρείας Cosmos ΘΕΣ Γάλα είναι το χονδρικό και λιανικό εμπόριο γάλακτος, γαλακτοκομικών και τυροκομικών προϊόντων, η παραγωγή βουτύρου, το εμπόριο χυμών φρούτων και λαχανικών κ.ά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η οικογένεια Καντώνια έχει ήδη αποκτήσει το εμπορικό σήμα του ΘΕΣγάλα, το οποίο ο συνεταιρισμός είχε ενεχυριάσει έναντι ποσού 500 χιλ. ευρώ προκειμένου να καλυφθούν τρέχουσες υποχρεώσεις του.

Πρόκειται για το τρίτο σχέδιο διάσωσης του ΘΕΣγάλα, αλλά δεν περιλαμβάνει μετοχική σχέση. Δηλαδή ο συνεταιρισμός θα συνεχίσει να δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εισκόμιση αγελαδινού γάλακτος με πελάτη την Cosmos ΘΕΣ Γάλα.

Νωρίτερα, ενδιαφέρον για το εργοστάσιο του συνεταιρισμού ΘΕΣγάλα είχε επιδείξει η βιομηχανία τυροκομικών «Όμηρος» που βρίσκεται στα Τρίκαλα Θεσσαλίας, ενώ διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν και με τη γαλακτοβιομηχανία Φάρμα Κουκάκη, και με τις δύο αυτές περιπτώσεις όμως να μην προχωράνε.

Όπως έγινε γνωστό, το σχέδιο διάσωσης του συνεταιρισμού με στρατηγικό επενδυτή την οικογένεια Καντώνια πρόκειται εντός των ημερών να κατατεθεί στο Πρωτοδικείο Λάρισας, ενώ το ποσό που θα διαθέσει βρίσκεται σε συνάρτηση κι από το «κούρεμα» των οφειλών προς τους πιστωτές. Μένει να δούμε αν η τρίτη προσπάθεια διάσωσης θα είναι τελικά αυτή που θα επιτύχει τελικά το επιθυμητό αποτέλεσμα, ή θα πέσουν οριστικά οι τίτλοι του τέλους σε μία ελπιδοφόρα προσπάθεια που όμως δεν είχε την προσδοκούμενη πορεία.